{"id":2553,"date":"2018-07-17T21:20:18","date_gmt":"2018-07-17T18:20:18","guid":{"rendered":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/?page_id=2553"},"modified":"2018-09-12T04:24:46","modified_gmt":"2018-09-12T01:24:46","slug":"veri-kaynaklari","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/veri-kaynaklari\/","title":{"rendered":"Veri Kaynaklar\u0131"},"content":{"rendered":"<h5>2014-2018 G\u00f6zlemleri<\/h5>\n<p>Atlas projesi dahilinde 150&#8217;ye yak\u0131n ku\u015f g\u00f6zlemcisi belirli kareleri rezerve ederek sahada d\u00fczenli veri toplad\u0131lar.<\/p>\n<h5>\u00d6nceki Atlas \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/h5>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcreyen ku\u015f t\u00fcrlerini belirlemek amac\u0131yla pek \u00e7ok b\u00f6lgesel Ku\u015f Atlas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<ol>\n<li>DHKD, 2002 y\u0131l\u0131nda G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesinde GAP (G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi) idaresi taraf\u0131ndan finanse edilen bir <a href=\"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/2017\/04\/guneydogu-anadolu-atlas-calismasi-turkiye-ureyen-kus-atlasina-dahil-oluyor\/\">biyo\u00e7e\u015fitlilik ara\u015ft\u0131rma projesi<\/a> y\u00fcr\u00fctt\u00fc. 10&#215;10 km \u00f6l\u00e7e\u011finin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, 42 adet 50&#215;50 km\u2019lik karede sistematik \u00fcreme verisi topland\u0131 ve projenin sonu\u00e7 raporunda yay\u0131mland\u0131. (Welch, 2004)<\/li>\n<li>2007-2008 y\u0131llar\u0131nda DKM, DKMP ve Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi ortakl\u0131\u011f\u0131yla, Anadolu \u00c7apraz\u0131n\u0131n biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi projesini y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Proje kapsam\u0131nda iki y\u0131l boyunca \u00fcreme d\u00f6nemlerinde tamamlanan \u00e7al\u0131\u015fmada 44 adet 50&#215;50 km\u2019lik kare ziyaret edildi ve veriler 10&#215;10 km kare \u00f6l\u00e7e\u011finde kaydedildi.<\/li>\n<li>2004 y\u0131l\u0131nda, Akdeniz\u2019in \u00d6ncelikli Orman Alanlar\u0131 Projesi kapsam\u0131nda, Do\u011fal Hayat\u0131 Koruma Vakf\u0131 (WWF-T\u00fcrkiye) ve DKMP ortakl\u0131\u011f\u0131yla, DKM taraf\u0131ndan Akdeniz\u2019de 35 adet 50 km\u2019lik karede sistematik \u00fcreme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 tamamland\u0131. (Zeydanl\u0131 vd. 2005)<\/li>\n<li>Y\u0131ld\u0131z Da\u011flar\u0131 Biyosfer Rezerv Projesi d\u00e2hilinde, May\u0131s ve A\u011fustos 2009 tarihleri aras\u0131nda iki adet 50&#215;50 km\u2019lik karede atlas metodolojisine uygun \u015fekilde katmanl\u0131 rasgele \u00f6rnekleme ile belirlenen 433 noktada sistematik g\u00f6zlem yap\u0131ld\u0131. (\u00d6zkan, 2010).<\/li>\n<\/ol>\n<p>B\u00f6lgesel \u00f6l\u00e7ekli bu atlas \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, T\u00fcrkiye\u2019de k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli atlas \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da yap\u0131ld\u0131. Bu \u00fc\u00e7 atlas \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n verileri Ku\u015fBank veri taban\u0131nda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li>Erciyes Ku\u015f G\u00f6zlem Toplulu\u011fu taraf\u0131ndan 2001 y\u0131l\u0131n\u0131n May\u0131s-Temmuz aylar\u0131 aras\u0131nda Erciyes\u2019in i\u00e7inde bulundu\u011fu karede 2 adet 50&#215;50 km\u2019lik karede \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 topluluk\u00e7a 2003 y\u0131l\u0131nda May\u0131s ve Temmuz aylar\u0131 aras\u0131nda Palas Tuzla G\u00f6l\u00fc\u2019nde 1 adet 50&#215;50 km\u2019lik karede \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. (Aksan vd. 2004; Per vd. 2002)<\/li>\n<li>Ege \u00dcniversitesi Ku\u015f G\u00f6zlem Toplulu\u011fu, 2003-2004 y\u0131llar\u0131 Nisan-May\u0131s aylar\u0131nda, Karaburun Yar\u0131madas\u0131\u2019nda 4 adet 50 km\u2019lik karede \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n<p>DHKD taraf\u0131ndan Konya Havzas\u0131 Biyo\u00e7e\u015fitlilik Atlas\u0131 d\u00e2hilinde 1998 y\u0131l\u0131 May\u0131s ve Haziran aylar\u0131nda 10&#215;10 km\u2019lik karelerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ve 32 adet 50&#215;50 km\u2019lik kare ziyaret edildi. Bu atlas\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na WWF-T\u00fcrkiye\u2019nin ar\u015fivinden ula\u015f\u0131labilmektedir. Bu \u00e7ok nitelikli atlas \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, 2000 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle bu \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00e2hil edilememi\u015ftir.<\/p>\n<h5>Ku\u015f Ara\u015ft\u0131rma Projeleri<\/h5>\n<p>T\u00fcrkiye genelinde akademisyenler ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00fcniversite ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ad\u0131na bir\u00e7ok ku\u015f \u00fcreme ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011funda birbirinden farkl\u0131 metotlar uygulansa da, g\u00f6zlem lokasyonunun koordinatlar\u0131 ve \u00fcreme kodu bulundu\u011fu s\u00fcrece, bu g\u00f6zlemlerin Atlasa d\u00e2hil edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur.<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130ller: Afyon, Artvin, Ayd\u0131n, I\u011fd\u0131r, Kars, Kastamonu, Kayseri, Manisa, Ni\u011fde, Osmaniye, Tokat, vd.<\/li>\n<li>Alanlar: K\u00f6yce\u011fiz G\u00f6l\u00fc, Yumurtal\u0131k Lag\u00fcnleri, Hersek Lag\u00fcn\u00fc, Yumurtal\u0131k, A\u011fyatan, Akyatan, Tuzla lag\u00fcnleri, \u00c7\u00f6l G\u00f6l\u00fc, Dipsiz, Nall\u0131han \u00c7ay\u0131rhan Ku\u015f Cenneti, vd.<\/li>\n<li>T\u00fcrler: \u015eah kartal, bozk\u0131r kartal\u0131, dikkuyruk, kara akbaba, leylek, vd.<\/li>\n<\/ul>\n<h5><span lang=\"TR\">Ge\u00e7mi\u015f Y\u0131llardaki Ku\u015fBank G\u00f6zlemleri<\/span><\/h5>\n<p>Ku\u015fBank veri taban\u0131 kurulurken EBCC&#8217;nin kulland\u0131\u011f\u0131 \u00fcreme kodlar\u0131 ve habitat tipleri esas al\u0131narak geli\u015ftirilmi\u015ftir. Ku\u015fBank\u2019\u0131n eski s\u00fcr\u00fcmlerinde \u00fcreme kodu girme se\u00e7ene\u011fi olmas\u0131na ra\u011fmen, bu kodlar g\u00f6zlemciler taraf\u0131ndan \u00e7ok bilinmedi\u011fi i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmad\u0131. O d\u00f6nemde lokal \u00f6l\u00e7ekte kalan ve T\u00fcrkiye&#8217;de yayg\u0131nla\u015famayan Atlas Projesinin \u00fcreme kodlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 da \u00fclke genelinde yayg\u0131nla\u015famad\u0131. Ku\u015fBank eBird sistemine ta\u015f\u0131nd\u0131ktan bir s\u00fcre sonra, kod giri\u015fi kolayla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ve bu sayede bir\u00e7ok g\u00f6zlemci kay\u0131tlar\u0131na \u00fcreme kodu eklemeye ba\u015flad\u0131. Bu kay\u0131tlar\u0131n hepsi Ku\u015fBank veri taban\u0131ndan indirilerek Atlasa d\u00e2hil edildi.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu sistematik Atlas g\u00f6zlemlerine ek olarak, \u00fclke genelinden ku\u015f g\u00f6zlemcilerin bug\u00fcne kadar Ku\u015fBank veri tabanlar\u0131na girdi\u011fi \u00fcreme kodu olmayan kay\u0131tlar da kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ku\u015fBank sistemindeki \u00fcreme kategorisi i\u015faretlenmemi\u015f kay\u0131tlar\u0131 kullan\u0131rken, bahsi ge\u00e7en ku\u015flar\u0131n \u00fcreme ihtimalini en y\u00fckse\u011fe \u00e7ekebilmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki prensipler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>Yerli t\u00fcrlerin t\u00fcm kay\u0131tlar\u0131 dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>G\u00f6\u00e7men t\u00fcrlerin ise sadece \u00fcreme d\u00f6nemlerindeki ve bilinen \u00fcreme da\u011f\u0131l\u0131m alan\u0131ndaki kay\u0131tlar\u0131 dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Her bir t\u00fcr\u00fcn \u00fcreme d\u00f6neminin tarih aral\u0131klar\u0131 belirlenmi\u015ftir (Bkz. Tablo 4). Ku\u015fBank kay\u0131tlar\u0131, bu tablo ile s\u00fcz\u00fclerek yeni \u00fcreme kay\u0131tlar\u0131 elde edilmi\u015ftir ve A1 kodu ile i\u015flenmi\u015ftir.<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye\u2019de yuvalayan baz\u0131 g\u00f6\u00e7men t\u00fcrlerin \u00fcreme alanlar\u0131na vard\u0131klar\u0131 d\u00f6nemler bilinmektedir. Ancak bu d\u00f6nemi takip eden birka\u00e7 hafta, T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda yuvalayan bireylerin ge\u00e7i\u015fleri devam eder, dolay\u0131s\u0131yla \u00fcreme d\u00f6neminin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 haftadan sonra kaydedilen baz\u0131 ku\u015flar, asl\u0131nda \u00fcremeyen, g\u00f6\u00e7\u00fcne devam eden bireylere aittir. Bu g\u00f6zlemlerden kaynaklanabilecek hatalara engel olmak i\u00e7in bu t\u00fcrlerin \u00fcremeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 tarihler birka\u00e7 hafta ileriye at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>\u00dcreme kodu verilmemi\u015f kay\u0131tlara \u00fcreme kodu atamak, her \u015feye ra\u011fmen hatal\u0131 olabilmektedir. Bu hatalar da uzmanlarca yap\u0131lan revizyonlarda tespit edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h5>Di\u011fer Veri Portalleri<\/h5>\n<p>Ku\u015fBank veri taban\u0131 yakla\u015f\u0131k 2014 y\u0131l\u0131ndan beri k\u00fcresel eBird altyap\u0131s\u0131 alt\u0131nda hizmet vermekte ve T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan ku\u015f g\u00f6zlemcilerinin \u00e7o\u011fu taraf\u0131ndan kullan\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019yi ziyaret eden yabanc\u0131lar, daha \u00e7ok eBird\u2019e ait di\u011fer veri portallerini veya kendi \u00fclkelerinde \u00f6zel portalleri kullan\u0131rlar. Bunlar \u0130ngiltere\u2019de BirdTrack, Hollanda\u2019da Observation, Almanya ve kom\u015fu \u00fclkelerinde Ornito ve NaturaList\u2019tir. EBCC arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla toplanan ve atlas karelerine g\u00f6re atanan kay\u0131tlar da veri havuzuna d\u00e2hil edilmi\u015ftir. Traku\u015f g\u00f6zlemleri, proje s\u00fcresinde teknik nedenlerle eri\u015filebilir olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-turkiye-ureyen-kus-atlasi\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"Q2FuG9KYoM\"><a href=\"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/2016\/11\/ebirdde-bir-turun-dagilim-haritasi-nasil-bulunur\/\">eBird\u2018de Bir T\u00fcr\u00fcn Da\u011f\u0131l\u0131m Haritas\u0131 Nas\u0131l Bulunur?<\/a><\/blockquote><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" src=\"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/2016\/11\/ebirdde-bir-turun-dagilim-haritasi-nasil-bulunur\/embed\/#?secret=Q2FuG9KYoM\" data-secret=\"Q2FuG9KYoM\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8220;eBird\u2018de Bir T\u00fcr\u00fcn Da\u011f\u0131l\u0131m Haritas\u0131 Nas\u0131l Bulunur?&#8221; &#8212; T\u00fcrkiye \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2014-2018 G\u00f6zlemleri Atlas projesi dahilinde 150&#8217;ye yak\u0131n ku\u015f g\u00f6zlemcisi belirli kareleri rezerve ederek sahada d\u00fczenli veri toplad\u0131lar. \u00d6nceki Atlas \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcreyen ku\u015f t\u00fcrlerini belirlemek amac\u0131yla pek \u00e7ok b\u00f6lgesel Ku\u015f Atlas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131. DHKD, 2002 y\u0131l\u0131nda G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesinde GAP (G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi) idaresi taraf\u0131ndan finanse edilen bir biyo\u00e7e\u015fitlilik ara\u015ft\u0131rma projesi y\u00fcr\u00fctt\u00fc. 10&#215;10 km \u00f6l\u00e7e\u011finin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":2642,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2553"}],"collection":[{"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2553"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3147,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2553\/revisions\/3147"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2642"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}