{"id":3375,"date":"2020-04-15T15:32:54","date_gmt":"2020-04-15T12:32:54","guid":{"rendered":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/?p=3375"},"modified":"2020-04-16T23:33:02","modified_gmt":"2020-04-16T20:33:02","slug":"ikinci-avrupa-ureyen-kus-atlasi-tamamlanmak-uzere","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/2020\/04\/ikinci-avrupa-ureyen-kus-atlasi-tamamlanmak-uzere\/","title":{"rendered":"\u0130kinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131 tamamlanmak \u00fczere!"},"content":{"rendered":"

\u0130kinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131’n\u0131n (EBBA2) Aral\u0131k 2020’de kitap olarak yay\u0131mlanmas\u0131 planlan\u0131yor. Kitap yay\u0131mland\u0131ktan daha sonra projenin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 \u00e7evrim i\u00e7i olarak da sunulacakt\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 120 bin saha \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla, muhtemelen Avrupa’daki en b\u00fcy\u00fck vatanda\u015f bilimi projesi olarak t\u00fcm b\u00f6lgenin % 96’s\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. Avrupa’daki yerli ve yabanc\u0131\u00a0596 ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcreme d\u00f6nemi da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve bolluklar\u0131 hakk\u0131nda g\u00fcncel bilgiler sa\u011flayacakt\u0131r. Birinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131 i\u00e7in 1980’lerde toplanan veriler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Avrupa’da \u00fcreyen ku\u015flar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131nda belirgin de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130kinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131 projesinin verileri ve \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131, de\u011fi\u015fimlerin itici g\u00fc\u00e7lerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gelecekte yap\u0131lacak olan ara\u015ft\u0131rmalarda, do\u011fan\u0131n korunmas\u0131nda ve gerekli politikalar\u0131n belirlenmesinde temel olacakt\u0131r.<\/em><\/p>\n

Avrupa Ku\u015f Say\u0131m Komitesi (EBCC) on y\u0131l \u00f6nce\u00a0<\/em><\/strong>yeni bir \u00fcreyen ku\u015f atlas\u0131 organize etme karar\u0131 ald\u0131<\/em><\/strong><\/h2>\n

Avrupa\u2019daki ornitologlar\u0131n ilk kolektif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olan Birinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131’n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda ve do\u011fan\u0131n korunmas\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Herrando ve ark., 2019).\u00a0<\/em>Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 1997 y\u0131l\u0131ndan bu yana, Avrupa\u2019n\u0131n arazi \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve iklimindeki de\u011fi\u015fimler ku\u015flar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ve bollu\u011funu etkilemi\u015ftir. Bu durum, Avrupa Ku\u015f Say\u0131m Komitesi’nin (EBCC, www.ebcc.info<\/a>) 2010 y\u0131l\u0131nda \u0130spanya, Caceres\u2019te d\u00fczenledi\u011fi konferansta ikinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131’n\u0131 (EBBA2) organize etme karar\u0131n\u0131 almas\u0131ndaki gerek\u00e7elerden biridir. Avrupa Ku\u015f Say\u0131m Komitesi (EBCC) \u00e7ok ge\u00e7meden ileti\u015fim a\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdiye kadar k\u0131ta \u00f6l\u00e7e\u011finde yap\u0131lm\u0131\u015f en b\u00fcy\u00fck vatanda\u015f bilimi projesi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bu proje i\u00e7in planlamaya ve seferber etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa Ku\u015f Say\u0131m Komitesi (EBCC) koordinasyon rol\u00fcn\u00fc yeni Atlas y\u00f6netim kuruluna devretti ve g\u00fcndelik \u00e7al\u0131\u015fmalar, \u0130svi\u00e7re Ornitoloji Enstit\u00fcs\u00fc (SOI, www.vogelwarte.ch<\/a>), Katalan Ornitoloji Enstit\u00fcs\u00fc (ICO, www.ornitologia.org\/ca\/<\/a>) ve \u00c7ek Ornitoloji Derne\u011fi (CSO,\u00a0www.birdlife.cz<\/a>) uzmanlar\u0131ndan olu\u015fan koordinasyon ekibine devredilmi\u015ftir. Projeye ba\u015fka bir\u00e7ok ki\u015fi ve kurulu\u015f da katk\u0131da bulunmu\u015ftur (www.ebba2.info<\/a>).<\/p>\n

Binlerce saha \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 2013-2017 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda\u00a0<\/em><\/strong>Avrupa genelinde\u00a0<\/em><\/strong>veri toplad\u0131<\/em><\/strong><\/h2>\n

Bu proje, geni\u015f mekansal \u00f6l\u00e7e\u011fi ve \u00fclkelerin yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndaki \u00e7e\u015fitlilik nedeniyle zorlay\u0131c\u0131yd\u0131. \u0130kinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131 (EBBA2), Rusya ve Kazakistan’\u0131n Avrupa b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019yi, K\u0131br\u0131s’\u0131, Atlantik ve Kuzey Kutbu Okyanusu ile Akdeniz’deki tak\u0131madalar dahil olmak \u00fczere t\u00fcm Avrupa’y\u0131 kapsamaktad\u0131r. Ulusal koordinat\u00f6rler a\u011f\u0131na dan\u0131\u015farak, standart olsa da basit bir metodoloji geli\u015ftirilmi\u015ftir (Herrando ve ark., 2013). Saha \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, ulusal koordinat\u00f6rlerin rehberli\u011finde, 50×50 km\u2019lik karelerden olu\u015fan bir \u0131zgarada t\u00fcrlerin varl\u0131klar\u0131 ve \u00fcreme durumlar\u0131 hakk\u0131nda veri toplam\u0131\u015ft\u0131r. Toplam alan\u0131n %96\u2019s\u0131n\u0131 olu\u015fturan 5110 adet 50×50 km’lik kare incelenmi\u015ftir. Yetkin ornitologlar (ku\u015f bilimci) ve ku\u015f g\u00f6zlemcileri taraf\u0131ndan yer, tarih ve \u00fcreme durumu (atlas \u00fcreme kodu) hakk\u0131nda bilgiler de dahil olmak \u00fczere \u00fcreyen ku\u015flara y\u00f6nelik yap\u0131lan her ku\u015f g\u00f6zlemi yararl\u0131 olmu\u015f ve sonu\u00e7lara katk\u0131da bulunmu\u015ftur. Ayr\u0131ca saha \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, belirli bir zaman diliminde g\u00f6zlemlenen t\u00fcrlerin tam listesini olu\u015fturmak amac\u0131yla daha sistematik ara\u015ft\u0131rmalar da ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Yakla\u015f\u0131k 120 bin saha \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 t\u00fcrlerin varl\u0131klar\u0131 ve atlas \u00fcreme kodlar\u0131 ile ilgili verilere katk\u0131da bulunurken, 35 bin kadar\u0131 sistematik s\u00fcreli t\u00fcr ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7evrim i\u00e7i veri tabanlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla toplanan veriler de yararl\u0131 olmu\u015ftur (bkz. www.eurobirdportal.org<\/a>).<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 1. S\u0131rbistan ve Bosna-Hersek gibi baz\u0131 \u00fclkelerde y\u00f6ntem uygulamalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alan e\u011fitimleri genellikle EBCC uzmanlar\u0131n\u0131n aktif kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00fczenlenmi\u015ftir (\u00a9 Petr Vo\u0159\u00ed\u0161ek ve Verena Keller).<\/p><\/div>\n

\"\"

\u015eekil 2. S\u0131rbistan ve Bosna-Hersek gibi baz\u0131 \u00fclkelerde y\u00f6ntem uygulamalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alan e\u011fitimleri genellikle EBCC uzmanlar\u0131n\u0131n aktif kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00fczenlenmi\u015ftir (\u00a9 Petr Vo\u0159\u00ed\u0161ek ve Verena Keller).<\/p><\/div>\n

\u00c7evrim i\u00e7i ara\u00e7lar, ulusal veri k\u00fcmelerinin toplanmas\u0131na ve kontrol edilmesine yard\u0131mc\u0131 oldu<\/h2>\n

Veri taban\u0131ndaki son veri setinde 5110 adet 50×50 km\u2019lik kareden yakla\u015f\u0131k 600 t\u00fcre ait 500 bin veriden olu\u015fan 48 ulusal veri k\u00fcmesinin toplanmas\u0131 sadece \u00e7ok say\u0131da kay\u0131ttan dolay\u0131 bir zorluk te\u015fkil etmemektedir. \u00d6rne\u011fin, iki veya daha fazla \u00fclkenin s\u0131n\u0131r\u0131 boyunca yer alan karelerden elde edilen bilgiler, nihai bolluk de\u011ferlerinin ayarlanmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, genel olarak veri kalitesini kontrol etmek veya t\u00fcr listelerini standartla\u015ft\u0131rmak karma\u015f\u0131k bir i\u015ftir. Bu zor i\u015f, ICO’da (Katalan Ornitoloji Enstit\u00fcs\u00fc) geli\u015ftirilen ve koordinasyon ekibinin verileri \u00e7evrim i\u00e7i bir \u015fekilde ulusal koordinat\u00f6rler ve t\u00fcr uzmanlar\u0131yla payla\u015fmas\u0131na izin veren \u00e7evrim i\u00e7i ara\u00e7lar sayesinde daha kolay olmu\u015ftur.<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 3. EBBA2\u2019nin kapsam\u0131: EBBA2 alan\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kapsam\u0131ndad\u0131r. Kapsanmayan veya yetersiz kapsanan 50×50 km’lik kareler genellikle uzak b\u00f6lgelerdeki veya ba\u015fka nedenlerle eri\u015fimin zor oldu\u011fu alanlardaki karelerdir.<\/p><\/div>\n

\u0130leti\u015fimimiz e-postalar, internet sitesi, sosyal medya, toplant\u0131lar ve \u00e7al\u0131\u015ftaylar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc<\/h1>\n

B\u00f6ylesine karma\u015f\u0131k bir projede ileti\u015fim halinde olmak ba\u015far\u0131n\u0131n anahtar\u0131d\u0131r. EBBA2 koordinasyon ekibi en ba\u015f\u0131ndan beri e-posta yoluyla ulusal koordinat\u00f6rleri bilgilendirmek i\u00e7in elinden geleni yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zel bir internet sitesi olan www.ebba2.info<\/a> 2014 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftur. Ayn\u0131 zamanda daha geni\u015f kitlelerin Facebook ve Twitter \u00fczerinden de bilgilendirilmesine ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ulusal koordinat\u00f6rler ile koordinasyon ekibi aras\u0131ndaki \u00e7ok say\u0131da ikili temas, y\u00f6ntem, verinin toplanmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 ile ilgili sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Her ne kadar \u00e7evrim i\u00e7i ileti\u015fim yararl\u0131ysa da y\u00fcz y\u00fcze temasa gerek duyulmu\u015ftur.<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 4. \u00c7al\u0131\u015ftaylar ve toplant\u0131lar sadece EBCC konferanslar\u0131nda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ger\u00e7ek veriler \u00fczerinde birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6zel toplant\u0131lar olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu, MAVA Vakf\u0131 taraf\u0131ndan desteklenen, Aral\u0131k 2019’da H\u0131rvatistan’da d\u00fczenlenen son at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan bir karedir (\u00a9 Petr Vo\u0159\u00ed\u0161ek).<\/p><\/div>\n

Saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 baz\u0131 alanlarda zorluydu, ancak EBBA2 kapsam\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7taki beklentileri a\u015ft\u0131<\/strong><\/h2>\n

Avrupa’da altyap\u0131s\u0131 (\u00f6rnek: yollar) daha az geli\u015fmi\u015f ve eri\u015fimin zor oldu\u011fu alanlar vard\u0131r. Kara may\u0131nlar\u0131 veya devam eden \u00e7at\u0131\u015fmalar, di\u011fer alanlar\u0131 ziyaret etmeyi imkans\u0131z hale getirir veya en az\u0131ndan saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 beklenenden daha zor hale getirir. Bir\u00e7ok zorlu ko\u015fula ra\u011fmen, ulusal koordinat\u00f6rlerin ve saha \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n muazzam \u00e7abalar\u0131 sayesinde,\u00a0 50×50 km karelik alanlar\u0131n sadece % 4’\u00fc hi\u00e7 ziyaret edilmeden kalm\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 alanlardaki a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen bo\u015fluklar ve d\u00fc\u015f\u00fck kapsama yo\u011funlu\u011fu sonu\u00e7lar yorumlan\u0131rken dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 5. Belarus’taki ula\u015f\u0131lmas\u0131 zor sulak alanlarla kapl\u0131 geni\u015f arazi (\u00a9 Petr Vo\u0159\u00ed\u0161ek).<\/p><\/div>\n

EBBA2’yi d\u0131\u015f \u00a0finansmanlar olmadan ger\u00e7ekle\u015ftiremezdik. B\u00fcy\u00fck ba\u011f\u0131\u015flar ve bir\u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u011f\u0131\u015f atlas\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 oldu<\/em><\/strong><\/h2>\n

Ku\u015f atlaslar\u0131ndaki saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 genellikle g\u00f6n\u00fcll\u00fc ku\u015f g\u00f6zlemcilerinin \u00e7abalar\u0131na dayanmas\u0131na ra\u011fmen, atlas \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 tamamen \u00fccretsiz de\u011fildir ve finansmana ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Bir\u00e7ok ulusal atlas, para toplayabilmi\u015f ve EBBA2 koordinasyon ekibinden daha fazla yard\u0131ma ihtiya\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer \u00fclkelerde ise fon kaynaklar\u0131 ya \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131 ya da hi\u00e7 yoktu. \u00d6zellikle EBBA2’nin Avrupa’n\u0131n do\u011fu ve g\u00fcney b\u00f6lgelerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yard\u0131mc\u0131 olan MAVA Vakf\u0131’ndan destek almaktan mutluluk duyulmu\u015ftur. Di\u011fer ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131lar da yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Kitapta ve EEBA2’nin internet sitesinde t\u00fcm isimler taktim edilecektir. Bir\u00e7ok ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131 da t\u00fcr sponsorlu\u011fu program\u0131 ile katk\u0131da bulunmu\u015ftur. 100 bin Euro’dan fazla para toplayan proje halen devam etmektedir ve herkes yard\u0131m etmeye te\u015fvik edilmektedir. Resimlerinin sat\u0131\u015f\u0131ndan elde ettikleri gelirleri payla\u015fan sanat\u00e7\u0131lar sayesinde daha fazla fon elde edilmi\u015ftir (https:\/\/www.ebba2.info\/support-ebba2-2\/illustrations-for-ebba2\/<\/a>). Arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, veri toplama ve metinlerin yaz\u0131m\u0131 tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, kitab\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ok okuyucu taraf\u0131ndan eri\u015filebilir hale getirilmesi i\u00e7in finansman gerekecektir. Sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7evrim i\u00e7i olarak sunmak i\u00e7in daha fazla kapasiteye ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n

Avrupa’da \u00fcreyen 596 t\u00fcr tespit edili<\/strong><\/h2>\n

Atlas, 2013-2017 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda EBBA2 b\u00f6lgesinde 539 yerli ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcredi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 t\u00fcrler yayg\u0131nd\u0131r ve neredeyse t\u00fcm 50×50 km\u2019lik karelerde bulunurlar. Avrupa’da sadece s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da alanda bulunan di\u011fer t\u00fcrlere ise az say\u0131da karede rastlan\u0131r. T\u00fcrlerin % 50’sinden fazlas\u0131, incelenen t\u00fcm karelerin % 10’undan daha az\u0131nda tespit edilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, Avrupa’da yerli olmayan 57 t\u00fcr\u00fcn \u00fcremesi de EBBA2\u2019de belgelenmi\u015ftir.<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 6. Avrupa’da 50×50 km’lik kareler temel al\u0131narak olu\u015fturulan \u00c7ulhaku\u015funun (Remiz pendulinus) bolluk haritas\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fi.<\/p><\/div>\n

\"\"

\u015eekil 7. Avrupa genelinde 50×50 km\u2019lik karelerde bulunan yabanc\u0131 t\u00fcrlerin say\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6steren harita.<\/p><\/div>\n

\u0130lk kez, model sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n haritalar\u0131 t\u00fcrlerin bulunma olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 k\u0131ta genelinde g\u00f6stermektedir<\/strong><\/h2>\n

Avrupa’da ilk kez, EBBA2\u2019nin sistematik s\u00fcreli \u00e7al\u0131\u015fma verileri kullan\u0131larak 10×10 km’lik kareler \u00f6l\u00e7e\u011finde da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 modellenmi\u015f olan \u00fcreyen ku\u015flar\u0131n haritalar\u0131 \u00fcretilmi\u015ftir. Mevcut veriler 224 t\u00fcr i\u00e7in g\u00fcvenilir haritalar\u0131n \u00fcretilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Modellerin haritalar\u0131, \u00f6zellikle bilinen ve yayg\u0131n t\u00fcrlerin \u00e7ekirdek pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu alanlar\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in katma de\u011fer sa\u011flar.<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 8. \u00c7ulhaku\u015funun (Remiz pendulinus) 10×10 km’lik karelerde bulunma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren model haritas\u0131.<\/p><\/div>\n

\u0130kinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131 (EBBA2) ile Birinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131 (EBBA1) aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma Avrupa’da \u00fcreyen ku\u015flar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6stermektedir<\/h2>\n

Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmak m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funda EBBA2 de de\u011fi\u015fim haritalar\u0131 sunacakt\u0131r. EBBA1 ve EBBA2\u2019de \u00fcretilen haritalar bu iki proje aras\u0131ndaki d\u00f6nemde meydana gelen t\u00fcr da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131nda ki de\u011fi\u015fimi g\u00f6stermektedir. Sadece her iki atlasta yeterli \u015fekilde kapsanan alanlar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir. Bununla birlikte, haritalar son 30 y\u0131l i\u00e7inde Avrupa Avifaunas\u0131’ndaki de\u011fi\u015fiklikler hakk\u0131nda m\u00fckemmel bir fikir vermektedir. Da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerde de\u011fi\u015ftiren t\u00fcrler olmas\u0131na ra\u011fmen, kuzey y\u00f6n\u00fcnde bir geni\u015flemenin s\u0131kl\u0131kla tespit edilen bir e\u011filim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. EBBA2 \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131nda Avrupa’daki pek \u00e7ok yerli olmayan t\u00fcr\u00fcn say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f da tespit edildi. Desenlerin ve t\u00fcrlerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklerin genel sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu bir kitab\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bilimsel bir makalenin de yay\u0131mlanmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 9. \u00c7ulhaku\u015funun (Remiz pendulinus) EBBA1 ve EBBA2 aras\u0131ndaki d\u00f6nemde da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklerin haritas\u0131. Turuncu kareler \u2013 t\u00fcr\u00fcn da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki kay\u0131plar, mavi kareler \u2013 t\u00fcr\u00fcn g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yeni alanlar, gri kareler \u2013 t\u00fcr\u00fcn da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda de\u011fi\u015fiklik olmayan alanlard\u0131r. Renklerin yo\u011funlu\u011fu veri kalitesini g\u00f6stermektedir. Veri kalitesinin y\u00fcksek oldu\u011fu karelerde renklerin koyulu\u011fu y\u00fcksektir.<\/p><\/div>\n

Kitab\u0131n Aral\u0131k 2020’de yay\u0131mlanmas\u0131 planlan\u0131yor, sonu\u00e7lar internet \u00fczerinden de sunulacakt\u0131r<\/strong><\/h2>\n

\u0130kinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131: Da\u011f\u0131l\u0131mlar, Bolluklar ve De\u011fi\u015fiklikler kitab\u0131, bir\u00e7ok ku\u015f bilimci ve ku\u015f g\u00f6zlemcisi taraf\u0131ndan iyi bilinen bir yay\u0131nc\u0131 kurum olan Lynx Yay\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n (www.lynxeds.com<\/a>) i\u015fbirli\u011fi ile yay\u0131mlanacakt\u0131r. Kitab\u0131n 1000 sayfa olmas\u0131 planlan\u0131yor. T\u00fcr a\u00e7\u0131klamalar\u0131 kitab\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r. Her t\u00fcr i\u00e7in mevcut en iyi bilgiler g\u00f6sterilecektir. Bunlar, 50×50 km\u2019lik kareler \u00f6l\u00e7e\u011finde bolluk haritalar\u0131, 10×10 km\u2019lik kare \u00f6l\u00e7e\u011finde modellenmi\u015f uygun olan haritalar ile EBBA1 ve EBBA2 aras\u0131ndaki de\u011fi\u015fimleri g\u00f6steren haritalard\u0131r. Her t\u00fcr i\u00e7in haritalar\u0131n yorumlanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak k\u0131sa bir metin olacakt\u0131r. Avrupa’dan resimlerini veren 45 sanat\u00e7\u0131 sayesinde t\u00fcr metinlerine ve haritalar\u0131na t\u00fcr\u00fcn y\u00fcksek kaliteli \u00e7izimleri e\u015flik edecektir. Genel b\u00f6l\u00fcmlerde kullan\u0131lan y\u00f6ntemlerin bir a\u00e7\u0131klamas\u0131, haritalar\u0131 okumak ve yorumlamak i\u00e7in k\u0131lavuzlar ve ku\u015flar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki desenlerin genel analizi sunulacakt\u0131r. Daha sonra, baz\u0131 verilerle birlikle\u00a0a\u00e7\u0131k eri\u015fim de dahil olmak \u00fczere projenin sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7evrim i\u00e7i olarak da sunulacakt\u0131r (https:\/\/www.ebba2.info\/results\/data-access-policy\/<\/a>).<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 10. 50×50 km kare ba\u015f\u0131na g\u00f6zlemlenen t\u00fcr say\u0131lar\u0131n\u0131n haritas\u0131. Do\u011fu Avrupa’daki bilgilerin, kapsama yo\u011funlu\u011funun d\u00fczensiz olmas\u0131 nedeniyle dikkatle yorumlanmas\u0131 gereklidir.<\/p><\/div>\n

Ulusal atlaslar ve di\u011fer ku\u015f izleme giri\u015fimleri EBBA2’nin di\u011fer sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r<\/em><\/strong><\/h2>\n

Birka\u00e7 \u00fclke EBBA2 ile olan sinerjiyi kullanarak Ku\u015f Atlas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f ve baz\u0131lar\u0131 kendi ulusal atlaslar\u0131n\u0131 \u00f6nceden yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu atlaslar genellikle daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 uzamsal \u00f6l\u00e7ekte \u00e7\u0131kt\u0131lar sa\u011flar ve genellikle t\u00fcrlerin ulusal pop\u00fclasyon b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc tahminlerini ve daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 di\u011fer \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 i\u00e7erirler. EBBA2 koordinasyon ekibi, ulusal atlaslarla ilgili bilgileri g\u00fcncel tutmaya ve yay\u0131nland\u0131ktan sonra ulusal atlaslar\u0131 tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r (https:\/\/www.ebba2.info\/2018\/12\/18\/swiss-breeding-bird-atlas-2013-2016\/\u00a0,<\/a>\u00a0https:\/\/www.ebba2.info\/2018\/12\/18\/bird-atlas-of-the-netherlands\/<\/a>).<\/p>\n

EBBA2’ye olan kat\u0131l\u0131m, genel ku\u015f izleme programlar\u0131na, \u00e7evrim i\u00e7i veri tabanlar\u0131na ve ku\u015f tan\u0131mlama konusunda g\u00f6n\u00fcll\u00fclere verilen e\u011fitimlerin geli\u015ftirilmesine olan ilgiyi de art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu giri\u015fimler, sa\u011flad\u0131klar\u0131 y\u00fcksek kaliteli ku\u015f g\u00f6zlem verileri ile Avrupa’n\u0131n kapsanmas\u0131n\u0131 geli\u015ftirebilecekleri i\u00e7in takdir edilmektedirler.<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 11. T\u00fcrkiye \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131 Ocak 2019’da yay\u0131mland\u0131.<\/p><\/div>\n

\"\"

\u015eekil 12. Slovenya \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131 Mart 2019’da yay\u0131mland\u0131.<\/p><\/div>\n

EBBA2, bir\u00e7ok ki\u015fi ve kurulu\u015fun ortak tutkusu ve \u00e7abas\u0131n\u0131n bir sonucudur ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli vatanda\u015f bilimi projelerine \u00f6rnek olarak verilebilir.<\/strong><\/p>\n

B\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir proje kendisini adam\u0131\u015f binlerce saha \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, ulusal koordinat\u00f6rler, veri sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 ile EBCC’yi destekleyen ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131lar ve kurulu\u015flar olmadan hedeflerine ula\u015famazd\u0131.<\/p>\n

\"\"

\u015eekil 13. \u00c7ek ku\u015f g\u00f6zlemcileri Belarus\u2019talar (\u00a9 Petr Vo\u0159\u00ed\u0161ek).<\/p><\/div>\n

T\u00fcm saha \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00e7abalar\u0131 i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ediyoruz. Ulusal atlaslar\u0131n internet sitelerinde veya ulusal atlas kitaplar\u0131nda ve EBBA2\u2019nin internet sitesinin \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla katk\u0131 veren t\u00fcm saha \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 taktim edilecektir!<\/em><\/strong><\/p>\n

Kitab\u0131n Aral\u0131k 2020’de yay\u0131nlanmas\u0131 planlan\u0131yor<\/strong><\/h2>\n

Avrupa Ku\u015f Say\u0131m\u0131 Konseyi ve Lynx Yay\u0131nlar\u0131, Avrupa’daki zorlay\u0131c\u0131 duruma ra\u011fmen yay\u0131n tarihini korumak i\u00e7in ellerinden geleni yapmaktad\u0131r. Buna paralel olarak, \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n \u00e7evrim i\u00e7i olarak kullan\u0131labilir hale getirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da devam etmektedir. Avrupa Ku\u015f Say\u0131m Komitesi (EBCC), bu atlas \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca do\u011fan\u0131n korunmas\u0131nda ve bilimde kullan\u0131labilir hale getirmeyi ve kullanmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130nternet sitesinin yan\u0131 s\u0131ra sosyal a\u011flar (Facebook ve Twitter) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla projenin son a\u015famalar\u0131ndan gelen haberleri takip edebilirsiniz.<\/p>\n

Petr Vo\u0159\u00ed\u0161ek, Verena Keller, Sergi Herrando<\/em><\/p>\n

\u00c7eviri: Lider Sinav<\/em><\/p>\n

Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n

Herrando, S., Keller, V., Bauer, H. G., Brotons, L., Eaton, M., Kalyakin, M., … & Ram\u00edrez, I. (2019). Using the first European Breeding Bird Atlas for science and perspectives for the new Atlas.\u00a0Bird Study<\/i>,\u00a066<\/i>(2), 149-158.<\/p>\n

Herrando, S., Vo\u0159\u00ed\u0161ek, P., & Keller, V. (2013). The methodology of the new European breeding bird atlas: finding standards across diverse situations.\u00a0Bird Census News<\/i>,\u00a026<\/i>(1-2), 6-14.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130kinci Avrupa \u00dcreyen Ku\u015f Atlas\u0131’n\u0131n (EBBA2) Aral\u0131k 2020’de kitap olarak yay\u0131mlanmas\u0131 planlan\u0131yor. Kitap yay\u0131mland\u0131ktan daha sonra projenin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 \u00e7evrim i\u00e7i olarak da sunulacakt\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 120 bin saha \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla, muhtemelen Avrupa’daki en b\u00fcy\u00fck vatanda\u015f bilimi projesi olarak t\u00fcm b\u00f6lgenin % 96’s\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. Avrupa’daki yerli ve yabanc\u0131\u00a0596 ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcreme d\u00f6nemi da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve bolluklar\u0131 hakk\u0131nda g\u00fcncel […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":3383,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2,3],"tags":[68,67],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3375"}],"collection":[{"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3375"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3402,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3375\/revisions\/3402"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3383"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kustr.org\/kusatlasi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}