Kategori arşivi: Haberler

Kuş Türlerinin Dağılımı Modelleniyor

Çalıbülbülü (Cercotrichas galactotes), © İbrahim Uysal

Süreli Gözlem Verileri

İkinci Avrupa Üreyen Kuş Atlası (EBBA2) projesi kapsamında yapılan süreli gözlemlerin bir araya toplanması ve yönetimi başarıyla tamamlandı. EBBA2 ekibi tüm verileri belirledikleri veri formatına uygun hale getirdi. Ülke ve Avrupa koordinatörleri şüpheli ve hatalı kayıtları veri setinden çıkarmak için çalıştı ancak son kontroller hala devam ediyor. Bu kontroller tamamlanıp, Nisan 2018 içinde türlerin dağılım modellerinin yapımına başlanacak. Ekip önceki yıllarda yaptığı pilot haritalar sayesinde dağılım modellerini yaparken izleyeceği yöntemi şimdiden belirlemiş durumda.

Avrupa tamamından toplanan verinin boyutu ve sürecin nasıl ilerlediği hakkında ayrıntılı bilgiyi aşağıda bulabilirsiniz.

Aşağıda süreli gözlem verileri kullanılarak yapılmış pilot haritaları görebilirsiniz. Bu haritalar ülke koordinatörlerinin EBBA2 koordinasyon ekibine gönderdiği ham verilerden üretilmiştir.

Türlerin pilot dağılım haritaları.

Süreli Gözlem Verilerinin Elenmesi

EBBA2 koordinasyon ekibi, ülke koordinatörlerinden gelen 23 binden fazla sayıdaki 10 x 10 km kareye ait süreli gözlem verisini bir araya topladı. Bazı ülkeler çok daha yoğun süreli gözlem verisi göndermeyi başardı. Bu nedenle EBBA2 ekibi gelen süreli gözlemleri coğrafyada benzer aralıklarla dağılacak şekilde eleyerek seyreltti.

İki adımda yapılan elemeyle, her 50 x 50 km kare içinden rastgele seçilen on adet 10 × 10 km kare ve bu 10 × 10 km karelerde yapılmış beş kadar süreli gözlem belirlendi.

Eleme sonrası süreli gözlemlerin dağılımı.

Veri Seçimindeki Son Durum

Avrupa’nın %15’ini temsil eden, 17 bin adet 10 x 10 km karede yapılmış, 38 bin süreli gözlem türlerin dağılım modellerinde kullanılmak üzere seçildi.

Modellemede kullanılacak tüm gözlemler.

EBBA2 Yönetim Kurulu

Verena Keller (Chair), Ruud Foppen, Mikhail Kalyakin, Lluís Brotons, Mark Eaton, Hans-Günther Bauer, Iván Ramírez, Aleksi Lehikoinen & David Noble.

EBBA2 Koordinasyon Ekibi ve Asistanları

Sergi Herrando, Marti Franch, Marc Anton, David Martí, David Garcia, Dani Villero & Magda Pla (ICO); Petr Vorisek, Marina Kipson & Alena Klvaňová (CSO), Pietro Milanesi and Verena Keller (SOI).

EBCC’nin Konumsal Modelleme Grubu

Pietro Milanesi, Henk Sierdsema, Tomas Telensky, Alison Johnston, Jerome Guelat, Thomas Sattler, Marc Kéry, Lluís Brotons, Nicolas Titeux, Frédéric Jiguet, Christian Kampichler, Simon Gillings & Thomas Gottschalk.

Ulusal Koordinatörler ve Veri Sağlayıcıları

Taulant Bino (Albania), Clara Pladevall (Andorra), Karen Aghababyan (Armenia), Norbert Teufelbauer (Austria), Elchin Sultanov (Azerbaijan), Anastasiya Kuzmenkova & Alexander Vintchevski (Belarus), Jean-Yves Paquet & Anny Anselin (Belgium), Dražen Kotrošan & Jovica Sjeničić (Bosnia and Herzegovina), Stoycho Stoychev & Svetoslav Spasov (Bulgaria), Vlatka Dumbovic & Tibor Mikuska (Croatia), Christina Ieronymidou (Cyprus), Karel Štastný & Vladimír Bejček (Czech Republic), Charlotte Moshoj & Thomas Vikstrøm (Denmark), Uku Paal & Renno Nellis(Estonia), Aleksi Lehikoinen (Finland), Jérémy Dupuy, Bernard Deceuninck, Jean-Philippe Siblet & Frederic Jiguet (France), Guillermo Mayor & Alexander Abuladze (Georgia), Johannes Wahl & Christoph Sudfeldt (Germany), Danae Portolou (Greece), Karoly Nagy, Zsolt Nagy & Tibor Szep (Hungary), Gudmundur Gudmundsson (Iceland), Brian Caffrey, Olivia Crowe & Justin Walker (Ireland), Roberto Lardelli & Lorenzo Fornasari (Italy), Askar Isabekov & Olga Voltzit (Kazakhstan), Qenan Maxhuni (Kosovo), Andris Dekants & Ainars Aunins (Latvia), Georg Willi & Peter Knaus (Liechtenstein), Liutauras Raudonikis & Gintaras Riauba (Lithuania), Katharina Klein (Luxembourg), Metodija Velevski & Danka Uzunova (Macedonia), Nicholas Barbara (Malta), Mihailo Jovičević & Darko Saveljić (Montenegro), Kjetil Mork, Ingar Jostein Øien & Paul Shimmings (Norway), Tomasz Chodkiewicz & Tomasz Wilk (Poland), Domingos Leitao, João Rabaça & Carlos Godinho (Portugal), Vitalie Ajder, Silvia Ursul & Emanuel Baltag (Republic of Moldova), Judit Veres-Szászka & Zoltan Szabo (Romania), Olga Voltzit & Mikhail Kalyakin (Russia), Dimitrije Radisic, Draženko Rajković, Saša Rajkov, Slobodan Puzović & Milan Ružić (Serbia), Jozef Ridzoň (Slovakia), Tomaž Mihelič (Slovenia), Juan Carlos del Moral & Blas Molina (Spain), Fredrik Haas, Ake Lindstrom & Martin Green (Sweden), Hans Schmid, Peter Knaus & Samuel Wechsler (Switzerland), Chris van Turnhout, Dirk Zoetebier & Erik van Winden (The Netherlands), Kerem Boyla, Lider Sinav & Eylül Dizdaroglu (Turkey), Justin Walker, Dawn Balmer, David Noble & Simon Gillings (UK), Igor Gorban & Tatiana Kuzmenko (Ukraine), as well as international on-line portals BirdTrack, eBird, Observation.org & Ornitho, regional sources & foreign birdwatchers, with special mention to the teams leaded by Stephan Ernst (Albania), Kai Gauger (Azerbaijan) & Johannes Kamp (Kazakhstan).

Ve Avrupa genelinde gözlem yapan sayısız gözlemci ve saha çalışanları.

Kaynak: https://goo.gl/JJJTVd

Kuş Atlası Trakuş Samsun Kızılırmak Etkinliğindeydi

Geçtiğimiz haftasonu Samsun Kızılırmak Deltası’nda gerçekleştirilen Trakuş etkinliğine Kuş Atlası olarak biz de katıldık. Türkiye’nin dört bir yanından kuş fotoğrafçılarının bir araya geldiği etkinlikte katılımcılar fotoğraf çekmek için deltaya gelmiş olsa da, organizasyon boyunca ön plana çıkan konular fotoğrafçılığın kuşları ve popülasyonları takip etmekte ne kadar önemli olduğuna bir kez daha dikkat çekti.

Cuma akşamı Kuş Atlası ekibi olarak projenin sonuçlarını anlatan bir sunum yaptık. Sunumun sonlarında Trakuş yönetiminden Özmen Yeltekin de, fotoğrafçı gözüyle Kuş Atlası’ndan ve fotoğrafçıların Atlasa nasıl katkı koyabileceğinden söz etti. Trakuşçuların Atlası takip ettiğini görmek bizim için çok sevindirici oldu. Etkinlik arasında yaptığımız sohbetlerde pek çok kuş fotoğrafçısı Atlasa nasıl destek olabileceğini sordu. Fotoğraf çekerken gözlem listesi tutmak ve mümkünse bunları fotoğraflarıyla eBird’e kaydetmek, Atlasa katkı vermenin en kolay yolu. Kuşlara karşı paylaşılan bu ortak heyecan, Atlasın devamını sağlayabilmek adına umut verici.

Etkinlikte Kuş Atlası gönüllülerinin bir kısmıyla da görüşme ve hep beraber gözlem yapıp fotoğraf çekme şansımız oldu. Bizi bu güzel etkinlikte ağırladıkları için tüm Trakuş ekibine teşekkürler!

Dağılım Haritalarında İlginç Sonuçlar: Turaç, Maskeli Örümcekkuşu, Büyük Kızkuşu, Tepeli Karabatak

Kuş Atlası’nın en önemli amaçlarından biri, türlerin dağılımındaki değişimleri ortaya koymaktı. Ortaya çıkan pilot haritalar şimdiden bazı çarpıcı değişimleri ortaya koydu. İşte birkaç örnek:

Turacın eskiden Göksu Deltası’na kadar geldiği biliniyordu, şu an ise daha batıya doğru yayılmış durumda. Şimdi turacı Antalya Havalimanında bile gözlemek mümkün! (Referans, Oğuz Eldeklioğlu, Özlem Saygın).

Maskeli örümcekkuşunun eskiden Akdeniz ve Ege dışında lokal olarak Ankara’da ürediği biliniyordu. Kuş Atlası çalışmasının sonuçları ise türün tüm Anadolu’da ürediğini ortaya koydu. Maskeli örümcekkuşu yayılmaya mı başladı? (Referans: Roselaar, 1995)*

Büyük kızkuşu eskiden yalnızca Cizre’de ürüyordu. Kuş Atlası türün bütün Güneydoğu Anadolu’ya yayıldığını gösteriyor; başarılı bir tür!

Tepeli karabatak Kuş Atlası haritalarında eksik kalmış. Nerede Güney Ege kayıtları?

Kaynaklar:

Roselaar, C. S. 1995Taxonomy, morphology, and distribution of the songbirds of Turkey: an atlas of biodiversity of Turkish passerine birds. Pica Press, Mountfield, Sussex, U.K.

http://ebird.org/content/ebird/?lang=tr

Kuş Atlası Pilot Haritaları Yayında

Kuş Atlası pilot haritaları hazır!

Kuş atlası arazi çalışmaları, geçmiş atlas çalışmaları, eKuşbank kayıtları ve literatür taraması sonucunda topladığımız bütün verileri, Avrupa Üreyen Kuş Atlası 2 (EBBA2)’nin web altyapısını kullanarak çevrimiçi hale getirdik. İstediğiniz türün Türkiye’deki dağılım haritalarını ve üreme kategorisini (olası, kuvvetle olası, kesin) bağlantıdaki web sitesinden inceleyebilirsiniz.

http://mapviewer.ebba2.info/atlas/turkey

Atlas haritalarının çevrimiçi hale gelmesiyle vatandaş bilimi zamanı yeniden geldi! Atlas arazisine çıkan/çıkmayan bütün kuş gözlemcilerini, bizle verilerini paylaşmaya davet ediyoruz. Haritaları incelerken gözünüze takılan hataları, eksikleri bize bildirin. Bir tür haritasında, söz konusu tür sizin daha önce görmüş olduğunuz bir alanda görünmüyorsa bunu bize yazın.

İletişim adresi: kus.atlasi@gmail.com

Unutmayın, bu haritalar türlerin sadece üreme dönemi olan Mart-Temmuz aylarındaki dağılımını gösteriyor- kışlama kayıtları haritalara dahil değil.

Merak edin, inceleyin, eksikleri bildirin- Türkiye’nin kuş atlasını birlikte oluşturalım!

Güneydoğu Anadolu Atlas Çalışması, Kuş Atlasına Dahil Oluyor!

APUSMELB

Apus melba, Welch, 2004.

2004 yılında yapılan Güneydoğu Anadolu Atlası, Türkiye Üreyen Kuş Atlası’na dahil edilebilecek. Atlas ekibi konuyla ilgili çalışmalara başladı. 2004 yılından bu yana meydana gelen çevresel değişimlerin etkisiyle üreme örüntüsü değişen türleri belirlemek için, bölgede düzenli olarak bulunan gözlemcilerin görüşlerine başvurulacak.

Kuş Atlası Ankara Buluşması

Kuş Atlası bölge toplantılarının sonuncusu için geçen hafta Ankaralı kuş gözlemcilerle Doğa Araştırmaları Derneği’nde bir araya geldik. Ankara, Türkiye’de kuş gözlemcilerinin en yoğun toplandığı şehirlerden biri.

Barındırdığı yaklaşık 227 üreyen kuş türüyle, Ankara’nın kuş potansiyeli de oldukça yüksek ve dikkuyruk, küçük akbaba, kara akbaba, toy gibi kritik türler için önemli üreme alanlarına sahip.

Kuş Atlası Ankara buluşması Kuş Atlası ekibi ve kuş gözlemciler arasında interaktif bir toplantı şeklinde geçti. Toplantıda önce Kuş Atlası’nı ve arazi metololojisini anlatan sunumlar yapıldı. Daha sonra Ankara çevresinde eksik kalan Atlas kareleri, eksik kalan türler, 2017 rezervasyonları gibi konular konuşuldu. Ankara, barındırdığı kuş gözlemcisi sayısı bakımından ülkenin önde gelen şehirlerinden olmasına karşın henüz Ankara ve çevresindeki karelerin hiçbiri tamamlanmış değil. Bu nedenle 2017 yılı hedefleri toplantının önemli konuları arasındaydı.

Toplantının ikinci yarısında eBird kayıt girişi ve eBird veri tabanının sunduğu olanaklar üzerine küçük bir workshop gerçekleştirdik. Atlas karelerinde kullanılan UTM ve MGRS projeksiyonları anlatıldı, eBird’e uyumlu koordinat sistemlerinden ve alternatiflerinden söz edildi. Biz bu buluşmadan çok keyif aldık. Umuyoruz ki bölge toplantılaırının sonuncusu tüm katılımcılar için verimli ve keyifli geçmiştir.

Katılımcılar:

Ayse Baş
Başak Gülseren Baba
Burak Tatar
Cansu Özcan
Cenk Polat
Elif Deniz Ülker
Emre Egemen Satılmış
Gökçe Bozok
Güler Bozok
Itri Levent Erkol
İlker Özbahar
Kaan Özgencil
Kurthan Korutürk
Lütfi Berk Yılmaz
Murat Yıldız
Mustafa Berkay Şahin
Nur Özcan
Osman Erdem
Sait Baş
Seda Avı
Süleyman Ekşioğlu
Tayfun Sel
Tolunay Cankara

Filling the Gap: the first Breeding Bird Atlas of Turkey

VoWe-2017-01-U1Kuş Atlası Die Vogelwelt’de! Türkiye Üreyen Kuş Atlası’nın bulgularını anlatan makale uluslararası hakemli ornitoloji dergisi Die Vogelwelt’de yayımlandı. Türkiye’yi köy köy gezerek Atlas karelerini dolduran, kuşların yeni üreme alanlarını keşfeden, bulgularını Kuş Atlası’yla ve tüm kuş gözlemcileriyle paylaşan ve bu yayının ortaya çıkmasını sağlayan tüm Atlas gönüllülerine tebrikler!

Önümüzde 2017 baharı var. Türkiye haritasını tamamlamaya hazır mısınız?

Makalenin PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilir, dergiyi resmin üzerindeki bağlantıdan inceleyebilirsiniz.

Not: Kuş Atlası, bu makalenin poster sunumuyla Birdnumbers 2016 konferansında ikincilik ödülü almıştı.

 Filling the Gap: The first Breeding Bird Atlas of Turkey

Kuş Atlası İzmir Buluşması

Kuş Atlası’na Ege bölgesinden katılım büyük. Özellikle Kıyı Ege’deki karelerin hemen hepsinde arazi çalışmaları başladı ve bu yıl tamamlanması bekleniyor. Aktif kuş gözlemcilerin ve fotoğrafçıların bulunduğu İzmir’de Kuş Atlası bölge toplantılarının dördüncüsünü geçtiğimiz hafta Toplum Gönüllüleri Vakfı ev sahipliğinde gerçekleştirdik. Atlas projesi hakkında genel bilgi paylaşımı yanı sıra eBird kayıt girişi pratiği de yapıldı.

20170302_210100

Hangi kuş türlerinin nerelerde kaydedilebileceği toplantının önemli konularındandı. Bazı türler için olası yeni üreme alanları tartışıldı. 2017 bahar döneminde bu alanlardan alınacak serbest kayıtların önemine vurgu yapıldı. Toplantıda İzmir ve çevresinde üreyen kara gagalı sumru, tepeli pelikan, ada martısı gibi bilinen türlerin üreme kayıtlarından söz edildi ve bunlar gibi süreli çalışmalarda kaydedilmesi zor olan türlerin serbest kayıtlarla eBird’e girilmesi hedeflendi.

Ege bölgesinde henüz çalışılmamış karelerin rezervasyonu gündeme getirildi.

Toplantıya katılım gösteren ve katkıda bulunan tüm Atlas gönüllülerimize, Doğa Derneği ekibine, organizasyonun gerçekleşmesini sağlayan Nazlı Avcılar ve Dilara Kızıl’a teşekkür ederiz.

Not: İzmir’de üreme dönemi Mart’ın dördüncü haftası başlıyor. Bölgeyi ziyaret ettiğinizde eBird’e girdiğiniz serbest kayıtlarla siz de Atlas’a destek verebilirsiniz!

Katılımcılar:

Burçin Feran
Çağlar Güngör
Dilara Kızıl
Galip Ener
Güven Eken
Harun Orhun
Nazlı Avcılar
Özge Öykü Gül
Özlem Akın
Sezai Göksu
Soner Erdoğan
Yarkın Yaraşlı